Chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật viêm ruột thừa và những điều cần lưu ý

Sau phẫu thuật viêm ruột thừa, chăm sóc đúng cách là một phần quan trọng giúp người bệnh hồi phục thuận lợi và hạn chế biến chứng. Vận động, dinh dưỡng, chăm sóc vết mổ và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường là những nội dung người bệnh và gia đình cần lưu ý.

Viêm ruột thừa là bệnh lý ngoại khoa thường gặp và nhiều trường hợp cần phẫu thuật cắt ruột thừa. Thời gian hồi phục sau mổ ở mỗi người không giống nhau, phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, mức độ viêm, phương pháp phẫu thuật và có hay không các biến chứng như thủng ruột thừa, áp xe hoặc viêm phúc mạc.

Sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về sử dụng thuốc, ăn uống, vận động, chăm sóc vết mổ và tái khám; không nên tự áp dụng các phương pháp chăm sóc hoặc dùng thuốc theo kinh nghiệm.

Vận động phù hợp sau phẫu thuật

Khi tình trạng sức khỏe cho phép và được nhân viên y tế hướng dẫn, người bệnh nên vận động nhẹ nhàng thay vì nằm bất động trong thời gian dài. Ban đầu có thể cử động tại giường, ngồi dậy, sau đó tập đi lại và tăng dần mức độ vận động theo khả năng.

Vận động sớm, đúng cách giúp cơ thể từng bước trở lại sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, người bệnh cần tránh chạy nhảy, vận động mạnh, mang vác vật nặng hoặc tập luyện thể thao quá sớm. Khi mới tập đi, nếu còn yếu hoặc chóng mặt nên có người hỗ trợ.

Nếu xuất hiện đau tăng nhiều, chóng mặt, khó thở hoặc các biểu hiện bất thường trong quá trình vận động, cần nghỉ ngơi và thông báo cho nhân viên y tế.

Chăm sóc và theo dõi vết mổ

Vết mổ cần được giữ sạch và chăm sóc theo hướng dẫn của bác sĩ, điều dưỡng. Người bệnh không nên tự ý tháo băng, bôi thuốc, đắp lá hoặc sử dụng các phương pháp dân gian lên vết mổ khi chưa có chỉ định.

Cần chú ý những biểu hiện bất thường như vết mổ sưng, nóng, đỏ, đau tăng; chảy máu, có dịch, mủ hoặc mùi hôi; vết mổ bị hở; người bệnh sốt hoặc mệt nhiều. Khi xuất hiện các dấu hiệu này, cần liên hệ hoặc đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Ăn uống như thế nào sau phẫu thuật?

Việc bắt đầu ăn uống sau mổ cần thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế và phù hợp với khả năng hồi phục của hệ tiêu hóa. Khi được phép ăn, người bệnh nên bắt đầu với lượng vừa phải, tăng dần theo khả năng dung nạp.

Trong giai đoạn đầu, có thể lựa chọn các món mềm, dễ tiêu hóa như cháo, súp, canh, cơm mềm và các thực phẩm được chế biến phù hợp. Nên chia thành nhiều bữa nhỏ nếu chưa thể ăn được nhiều trong một lần.

Khi khả năng ăn uống dần ổn định, cần bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là chất đạm từ cá, thịt nạc, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu phụ và các loại đậu phù hợp. Rau xanh, trái cây và uống đủ nước cũng góp phần hỗ trợ hoạt động của đường ruột và hạn chế táo bón.

Trong thời gian đầu sau mổ, nên hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, món quá cay hoặc nhiều gia vị nếu gây khó chịu cho đường tiêu hóa; hạn chế rượu, bia và các chất kích thích.

Người bệnh cũng không nên kiêng khem quá mức, bởi cơ thể cần được cung cấp đầy đủ năng lượng và dưỡng chất để phục hồi.

Sử dụng thuốc đúng chỉ định

Tùy tình trạng cụ thể, người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc các thuốc cần thiết khác. Cần sử dụng thuốc đúng loại, đúng liều và đúng thời gian theo đơn, không tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều hoặc mua thêm thuốc sử dụng khi chưa có hướng dẫn.

Nếu xuất hiện biểu hiện nghi ngờ dị ứng hoặc bất thường sau khi dùng thuốc, cần thông báo cho bác sĩ hoặc nhân viên y tế.

Khi nào cần đến cơ sở y tế?

Sau khi xuất viện, người bệnh cần tái khám theo lịch hẹn và chủ động đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu như:

• Sốt hoặc sốt kéo dài.

• Đau bụng tăng dần hoặc đau nhiều bất thường.

• Buồn nôn, nôn nhiều hoặc bụng chướng nhiều.

• Không thể ăn uống hoặc tình trạng khó chịu kéo dài.

• Khó thở, đau ngực, chóng mặt hoặc mệt nhiều.

• Vết mổ sưng, nóng, đỏ, đau tăng, chảy máu, chảy mủ, có mùi hôi hoặc bị hở.

Những biểu hiện trên cần được nhân viên y tế đánh giá, người bệnh không nên tự điều trị tại nhà hoặc chờ triệu chứng tự hết.

Đồng hành cùng người bệnh trong quá trình hồi phục

Sự phối hợp giữa người bệnh, gia đình và nhân viên y tế có vai trò quan trọng sau phẫu thuật. Người bệnh cần nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống đầy đủ, vận động phù hợp, sử dụng thuốc đúng hướng dẫn và tái khám đúng hẹn. Gia đình có thể hỗ trợ trong sinh hoạt, nhắc lịch dùng thuốc và cùng theo dõi vết mổ cũng như những thay đổi về sức khỏe.

Thời gian hồi phục sau phẫu thuật viêm ruột thừa ở mỗi người có thể khác nhau. Vì vậy, không nên vì thấy giảm đau hoặc khỏe hơn mà vội trở lại lao động nặng, tập luyện cường độ cao. Việc trở lại các hoạt động thường ngày nên được thực hiện từng bước, phù hợp với tình trạng hồi phục và hướng dẫn của bác sĩ.

Chăm sóc đúng cách sau phẫu thuật từ vận động, dinh dưỡng, sử dụng thuốc đến theo dõi vết mổ sẽ góp phần giúp quá trình hồi phục thuận lợi hơn. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh cần chủ động thăm khám để được đánh giá và xử trí kịp thời.