Phát hiện sớm Glôcôm – Ngăn chặn mù lòa, bảo vệ thị lực

Tuần lễ Glôcôm Thế giới 2026 nhấn mạnh tầm quan trọng của phát hiện sớm bệnh Glôcôm, căn bệnh là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục trên thế giới nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện và điều trị kịp thời.

“Tuần lễ Glôcôm Thế giới” diễn ra từ ngày 8 đến 14 tháng 3 năm 2026 với thông điệp “Đoàn kết vì một thế giới không còn bệnh Glôcôm”. Đây là lời kêu gọi toàn cầu từ Hiệp hội Glôcôm Thế giới (World Glaucoma Association – WGA) nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về căn bệnh đang là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục. Tuy nhiên, tin vui là hầu hết các trường hợp mù do Glôcôm có thể được ngăn ngừa nếu bệnh được phát hiện và điều trị sớm.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Glôcôm Thế giới (WGA), hiện có khoảng 80 triệu người trên thế giới mắc Glôcôm, trong đó hơn 11 triệu người đã mù hai mắt. Đáng lo ngại hơn, tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, tỷ lệ người bệnh không biết mình mắc bệnh có thể lên tới 90%.

Tại Việt Nam, Glôcôm là nguyên nhân gây mù lòa đứng thứ hai sau đục thủy tinh thể. Một nghiên cứu về tình hình mắc bệnh Glôcôm và các yếu tố liên quan ở người trên 40 tuổi tại thành phố Huế cho thấy tỷ lệ mắc bệnh khoảng 4,7%, trong đó 21,7% trường hợp dẫn đến mù lòa. Ước tính hiện nay có hàng chục nghìn người Việt Nam đã mất thị lực vĩnh viễn vì căn bệnh này và con số vẫn có xu hướng gia tăng do dân số già hóa, cùng với sự gia tăng của các bệnh mạn tính như đái tháo đường và tăng huyết áp. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có tốc độ đô thị hóa cao, thời gian làm việc với máy tính nhiều và áp lực cuộc sống lớn, nguy cơ mắc bệnh càng đáng lưu ý nếu người dân không khám mắt định kỳ.

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc Glôcôm cần đặc biệt chú ý kiểm tra sức khỏe mắt, bao gồm người từ 40 tuổi trở lên, đặc biệt nguy cơ tăng mạnh sau 60 tuổi; người có tiền sử gia đình mắc Glôcôm; người bị cận thị nặng, viễn thị nặng hoặc loạn thị cao; người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc sử dụng corticoid kéo dài; cũng như những người từng bị chấn thương hoặc phẫu thuật mắt trước đó. Nếu thuộc một trong các nhóm nguy cơ trên, người dân không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám mà cần chủ động kiểm tra mắt định kỳ.

Mỗi người nên chủ động lên lịch khám mắt cho bản thân và người thân, tham gia các chương trình tư vấn sức khỏe từ bác sĩ nhãn khoa và thường xuyên cập nhật thông tin chăm sóc mắt để bảo vệ thị lực. Một lần khám mắt chỉ mất khoảng 30–60 phút nhưng có thể giúp bảo vệ thị lực cho cả cuộc đời.

Khoa Sức khỏe cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp, HCDC

Nguồn tham khảo:

Glaucoma Research Foundation, See the Future Clearly: Take Action During World Glaucoma Week, https://glaucoma.org/articles/see-the-future-clearly-take-action-during-world-glaucoma-week, truy cập ngày 06/03/2026.

Tổ chức Y tế Thế giới, World report on Vision, https://www.who.int/docs/default-source/documents/publications/world-vision-report-accessible.pdf, năm 2019, truy cập ngày 06/03/2026.

Tạp chí Y dược Trường Đại học Y dược Huế, Tình hình mắc bệnh Glôcôm và các yếu tố liên quan của người trên 40 tuổi tại thành phố Huế, https://jmp.huemed-univ.edu.vn/BBao/2022/6/PDF_2022m06d06_10_50_19.pdf, số 5, tập 11, truy cập ngày 06/03/2026.